امروزه‌ در روان‌شناسی‌ خودمهارگری یک‌ توانایی‌ شناخته‌ می‌شود که‌ رفتار فرد را تـا مـرزوقواعد و معیارهای پذیرفته‌شده‌ می‌رساند. ظاهرا در آموزه‌های اسلامی‌ بسیاری از فضیلت‌های اخلاقی‌ از موفقیت‌ در خودمهـارگری ناشی‌ می‌شوند. مثلا فضیلت‌هایی‌ چون‌ حـزم‌، کرامـت‌، صـبر و بـالاتر از همـه‌ »تقـوا« از
خودمهارگری سرچشمه‌ می‌گیرند.
پژوهش‌ حاضر با هدف‌ مقایسه‌ تقوا در اسلام‌ با خودمهارگری در روان‌شناسی‌ و به‌ منظور بررسی‌ وجوه‌ اشتراک‌ و افتراق‌ این‌ دو مفهوم‌ مورد توجه‌ در اخلاق‌ و روان‌ شناسی‌ است‌. این‌ پژوهش‌ ماهیتی‌ کیفی‌ داشته‌ و با روش‌ تطبیقی و تحلیلی‌ انجام‌ شده‌ است‌. با وجود تفاوت‌ خاستگاه‌ تقوا که‌ وحی‌، عقل‌ و شریعت‌ است‌ و خاستگاه‌ خودمهارگری که‌ دانش‌ تجربی‌ و حسی‌ است‌ و همچنین‌ تفاوت‌ در هدف‌ که‌ هدف‌ تقوا سعادت‌ دنیوی و اخروی است‌. هدف‌ خودکنترلی‌ رسیدن‌ به‌ آرامش‌ در جهان‌ مادی است‌. در اسلام‌ برای به‌دست‌ آوردن‌ تقوا بر توجه‌ به‌ پیامدهای رفتار، عبرت‌گیری، کرامت‌ نفس‌، محاسبه‌ نفس‌، استفاده‌ از الگوها و اسوه‌ها، عنصر محبت‌ و عقلانیت‌ تاکید شده‌ است‌. در اندیشه‌ روان‌شناسی‌ برای ایجاد خودمهارگری به‌ تقویت‌ خود، تجربه‌های جانشینی‌، خودکارآمدی، خودسنجی‌، سرمشق‌گیری، تشویق‌ و شناخت‌ سفارش‌ شده‌ است‌؛ توجه‌ به‌ ماهیت‌ این‌ عناصر، نشان‌ دهنده‌ی وجه‌ تشابه‌ این‌ دو مفهوم‌ است‌.

خودمهارگری، تقوا، آموزه های دینی.